Navigation

Jom Kippur w starożytności 

W czasach starożytnych święto Jom Kippur- tak jak i dziś- było najważniejszym świętem w kalendarzu biblijnym, a centralnym wydarzeniem tego święta były ofiary składane w Miszkan-Przybytku, wybudowanym na pustyni, w czasie wędrówki Izraelitów do Ziemi Obiecanej, a który w późniejsszych czasach został zastąpiony przez Beit HaMikdasz- Świątynię Jerozolimską. W dniu tym obowiązywał ścisły post, nie wolno też było się golić ani strzyc, nosić skórzanych butów, oraz obowiązywał nakaz wstrzemięźliwości w stosunkach małżeńskich.

Składanie ofiar prowadził i nadzorował Kohen HaGadol - Kapłan Najwyższy, zwany inaczej arcykapłanem, który do tego święta specjalnie się przygotowywał, mianowicie przed świętem udawał się do odosobnionego pomieszczenia i spędzał tam 7 dni (liczba siedem w tradycji judaizmu jest liczbą Boga, symbolizującą Jego wielkość, doskonałość i zupełność). W ostatnim dniu dokonywał rytualnych kąpieli oczyszczających oraz wkładał bigdej kodesz-święte szaty - białe, lniane szaty zwane szatami ofiarniczymi. Po zakończeniu ceremonii arcykapłan przebierał się w swój typowy strój, zwany czasem szatami czci i chwały.

Miszkan- Przybytek

1- Szaar HeChacer- Brama Dziedzińca, wejście na dziedziniec przybytku (Wyjścia 27:16)

2- Chacer – Dziedziniec (Wyjścia 27:9-18)

3- Mizbeach Hanechoszet – Ołtarz Miedziany (Wyjścia 27: 1-8)

4- Kijor Nechoszet – Umywalnia Miedziana do rytualnych obmywań (Wyjścia 30:18-21)

5-Masach- zasłona u wejścia do Miejsca Świętego (Wyjścia 26:36, 36:37)

6- HaKodesz – Miejsce Święte (Wyjścia 26:33)

7-Menora – świecznik siedmioramienny (Wyjścia 37:17-29)

8-Szulchan- Stół, i Lechem Panim Chleby Pokładne (Wyjścia 25:23-30)

9- Mizbeach HaZahaw – Ołtarz Złoty (Wyjścia 30:1-10)

10- Parochet- zasłona (zwana drugą zasłoną) u wejścia do Miejsca Najwiętszego (Wyjścia 26:31-33)

11- Kodesz HaKodzaszim – Święte Świętych, w polskich przekładach: Miejsce Najświętsze, miejsce gdzie stała Arka Przymierza (Skrzynia Świadectwa) oraz wiadro z manną i laska Arona, która zakwitła

12- Aron Berit HaSzem- Skrzynia Przymierza Pańskiego, zwana też Aron Ha'edut- Skrzynią Świadectwa, oraz jej pokrywa zwana ubłagalnią- Kaporet, na której umieszczone były dwa cheruby – Kerubim, a między nimi świeciło nadprzyrodzone światło- Szekina symbolizujące obecność Wszechmogącego.

Biblijny opis obrządku ofiarniczego w Jom Kippur (Kapłańska 16r) rozpoczyna się od bardzo istotnego przykazania dla Arona, będącego wówczas Kohen HaGadol- Najwyższym Kapłanem. Otóż Jom Kippur był jedynym dniem w roku, kiedy to arcykapłan- i tylko on- mógł wejść do Kodesz HaKodaszim- Miejsca Najświętszego, i to w ściśle określonym momencie ceremonii ofiarniczej, z krwią cielca by kropić nią przed Kaporet- ubłagalnią. Krew zabitego cielca stanowiła ofiarę przebłagalną, bowiem tylko krew miała moc rozgrzeszenia, jak to stwierdza Kapłańska 17:11

“A ktokolwiek z domu izraelskiego albo z obcych przybyszów, którzy mieszkają pośród nich, będzie spożywał jakąkolwiek krew, zwrócę swoje oblicze przeciwko spożywającemu krew i wytracę go spośród jego ludu, gdyż życie ciała jest we krwi, a Ja dałem wam ją do użytku na ołtarzu, abyście dokonywali nią przebłagania za dusze wasze, gdyż to krew dokonuje przebłagania za życie.”

Najpierw przyprowadzano par benbakar- młodego cielca, oraz dwa kozły. Między kozłami dokonywano losowania, który dla Pana, a który dla Azazela (Azazel to imię demona). Następnie składano ofiarę z cielca, nad którego głową arcykapłan dokonywał przebłagania za siebie i pozostałych kapłanów. Następnie podobnie czynił przebłaganie za grzechy całego ludu nad głową kozła (seir) Pańskiego i składał go w ofierze, w taki sam sposób jak cielca. Biblia dokładnie opisuje jakie części zwierzęcia były palone na ołtarzu, a jakie poza obozem Izraelitów. Zwierzę było składane na ołtarzu miedzianym, natomiast na mizbeach hazahaw- ołtarzu złotym znajdującym się w HaKodesz kapłan spalał kadzidło. Część mięsiwa, skóry, odchody- czyli wszystkie części wydzielające przy spalaniu odór, były spalane na oddzielnym ognisku poza obozem Izraelitów przez specjalnie do tego wybranego człowieka. Ten, po spaleniu części poza obozem musiał dokonać rytualnego obmycia się. Z krwią cielca kapłan wchodził poza drugą zasłonę- parochet, i kropił krwią przed ubłagalnią. Bardzo ważne było, aby kapłan wszystko wykonywał tak jak przykazał Pan, gdyby zignorował któryś z przepisów, to groziła mu śmierć w momencie gdy przechodził pod drugą zasłoną by wejść do Kodesz haKodaszim.

Kozioł Azazela zwany też był sair hechaj- kozłem żywym, w odróżnieniu od Pańskiego, gdyż nie był zabijany i składany w ofierze na ołtarzu, lecz żywy wyprowadzany, przez specjalnego człowieka poza obóz, na pustynię. Wcześniej Aron kładł ręce na jego głowę i dokonywał symbolicznego przeniesienia grzechów narodu na kozła. “I tak poniesie na sobie ten kozioł wszystkie ich przewinienia do ziemi pustynnej” (Wyj 16:22).

Ten, który wypędzał kozła Azazela na pustynię, musiał wyprać swe szaty i dokonać rytualnego obmycia poza obozem.

Po złożeniu ofiar za grzech Kohen HaGadol przebierał się, zdejmował święte szaty lniane, obmywał się i wkładał swoje typowe szaty, pięknie zdobione i składał ofiarę całopalną, na którą składały się 2 barany, których tłuszcz spalał na ołtarzu. Następnie odczytywano fragmenty Tory i kapłan błogosłąwił ludowi. Przebłaganie się dokonało, miłosierdzie nadeszło i pojednanie z Bogiem stawało się faktem.

  Hatikvah.pl

Rozważania dla chrześcijan na Jom Kippur:

Nowotestamentowa typologia Dnia Pojednania