|
| TU BE'SZWAT - NOWY ROK DRZEW |
 |
 |
 |
Nazwa Święta Tu B'Szewat w zasadzie określa jego datę. Zgodnie z gematrią alfabetu hebrajskiego litera T-tet ma wartość liczbową 9 a litera U-waw wartość 6, co razem daje 15. Szwat to nazwa miesiąca w kalendarzu żydowskim. Tu Be’Szwat znaczy zatem dosłownie: 15tego w Szwat.
Tu BeSzwat jest świętem znanym także pod nazwą Rosz Ha-Szana Le’Ejlanot - Nowy Rok Drzew. Dawniej Tu B'Szewat rozpoczynał nowy rok "podatkowy", czyli składania dziesięciny z owoców drzew. Dla tychże celów szacowano wiek drzew, a ponadto trzeba było określić, które owoce należą do zbiorów roku poprzedniego, a które do roku nowego. Mojż 19:23-25 daje przykazanie zakazujące spożywania owoców z drzew aż do trzeciego roku włącznie licząc od roku, w którym zostały posadzone, a owoce z czwartego roku są dla Pana, a od piątego są do spożycia. Dlatego tak istotne jest zrozumienie kalendarza dojrzewania płodów rolnych. Przyjmuje się, że pierwszy rok drzewa to okres między jednym 15 Szewat a kolejnym 15 Szwat, w którym to okresie drzewo zostało posadzone. Gdy nadchodzi 15 Szewat, drzewo wchodzi w swój kolejny, w tym wypadku drugi, rok. A zatem drzewo zasadzone 14 Szewat, uważa się za zasadzone w "starym roku", następnego dnia, od 15 Szewat drzewo "wchodzi" w nowy, kolejny rok. Stąd nazwa święta: Nowy Rok (dla) Drzew. Istotne też dla celów dziesięciny jest oddzielenie owoców roku poprzedniego od następnego.
Mędrcy Izraela przyjęli jako granicę czasową 15 dzień Szewat, gdyż w tym okresie czasu można rzec, że deszcze poprzedniego roku już spadły, a zatem owoce otrzymały wystarczające warunki by uzyskać konieczny stopień dojrzałości (min 1/3), by być uznane za owoce mijającego roku, z których składa się dziesięcinę. Owoce, które na dzień 15 Szewat nie osiągną takiej dojrzałości uważa się za owoce roku przyszłego. Najwcześniej dojrzewającym owocem jest szaked, czyli migdał (szekadia- migdałowiec) Na tę okazję została skomponowana znana pieśń:
Słowo szaked pochodzi od czasownika szkd- strzec, pilnować, czuwać. Nazwa migdał w języku hebrajskim znaczy drzewo czuwające lub drzewo czuwania. Do tego znaczenia odniósł się Najwyższy w słowach skierowanych do proroka Jeremiasza: “I doszło mnie słowo Pana tej treści: Co widzisz, Jeremiaszu? I odpowiedziałem: Widzę gałązkę drzewa migdałowego. Wtedy Pan rzekł do mnie: Dobrze widziałeś, gdyż czuwam [szoked] nad moim słowem, aby je wypełnić.” (Jer 1:11)
Nowy Rok Drzew nie jest traktowany jako Jom Tov, a więc praca nie jest zakazana. Nie ma też żadnych specjalnych modlitw obowiązkowych modyfikujących zwykłą liturgię. Jednak panuje wówczas świąteczna atmosfera, gdyż Tu B'Szewat przywodzi na pamięć dawną chwałę ziemi Izraela, jako erec zawat halaw udewasz- ziemi mlekiem i miodem płynącej, rodzącej wspaniałe owoce, 5 Mojż 8. Żydzi wyrażają w ten dzień pragnienie odrodzenia się ziemi Izraela, zanoszone są modlitwy w tej sprawie i w związku z tym powstało kilka zwyczajów związanych z tym świętem. Przede wszystkim w Nowy Rok Drzew sadzi się drzewa, spożywa się świeże owoce, dzieci kwestują zbierając pieniądze na drzewa dla Izraela i również sadzą młode.
Duchowość Tu Be’szwat Święto Tu Be’Szwat ma również wymiar duchowy. Tora porównuje człowieka pobożnego, polegającego na Bogu do drzewa zasadzonego nad brzegiem wód i wydającym obfity owoc (Psalm 1), stąd też uważa się, że okres Tu B’Szewat jest czasem Bożej oceny człowieka.
Jest to też czas radości z trwania w Słowie Tory, która jest dla człowieka tym czym soki dla owocu.. W czasie Tu B’szewat zwyczajowo organizuje się uczty, w czasie których wypija się 4 kielichy wina i spożywa różne rodzaje owoców, które mają na celu symbolizować rozwój roślinności i płodów, a także cykl życiowy człowieka.
Pierwszy kielich to białe wino, symbolizujące zimę Izraela i jednocześnie czas niedojrzałości człowieka. Wiąże się to po części z dawnym pięknym zwyczajem, jaki panował w ziemi palestyńskiej, kiedy to z okazji narodzin dziecka sadzono drzewo. Kiedy rodził się chłopiec sadzono cedr, a dla dziewczynki cyprys. Kiedy dzieci wydoroślały i wstępowały w związek małżeński, gałęzie z tych drzew służyły do podtrzymywania chuppy- baldachimu weselnego. Stąd zapewne bierze się żywe skojarzenie Tu B’Szewat z życiem człowieka. Wypijając pierwszy kielich wina spożywa się również owoc, nadający się w całości do jedzenia, a więc taki, który ma miękką i jadalną skórkę.
Drugi kielich w czasie uczty napełniony jest białym winem, z niewielką domieszką czerwonego. Symbolizuje to początek wiosny w Izraelu, kiedy to biało-różowe kwiaty pokrywają zbocza górskie. Jest w tym ukryty symbol kolejnego etapu w życiu człowieka, jakim jest dojrzewanie. Do okresu dojrzewania nawiązuje także kolejny owoc – także z miękką skórką.
Trzeci kielich to wino czerwone z niewielką ilością białego, symbolizuje pełne nadejście wiosny, oraz wkroczenie człowieka w wiek dorosły. Kolejny owoc, spożywany przy tej okazji, ma już inne właściwości niż dwa poprzednie. Ma bowiem twardą skórkę, co wskazuje na odporność człowieka dojrzałego przed wpływami zewnętrznymi. Jest to też z reguły owoc pełen pestek, co ma nawiązywać do faktu, iż człowiek dojrzały osiągając pełnię życia, jest pełen energii i planów życiowych.
Czwarty kielich zawiera już tylko czyste wino czerwone, symbolizując pełnię lata. Owoc, który teraz się spożywa, ma bardzo twardą skórkę, której się nie spożywa- np. granaty, lub orzechy, migdały. Z jednej strony symbolizuje on człowieka całkowicie dojrzałego i zahartowanego, z drugiej przypomina o niebezpieczeństwie zamknięcia się przed ludźmi.
Na koniec uczty zmawia się modlitwę: Niech będzie Twoją wolą, o Boże naszych przodków, aby poprzez spożycie tych owoców, które pobłogosławiliśmy, drzewa w Izraelu ponownie odrodziły się, okryły się kwiatem i rozrosły. Niech drzewa, które zasadziliśmy w Izraelu uczynią Go jeszcze piękniejszym i niech pomnożą błogosławieństwo Syjonu. Tak więc dzięki Ci składamy Boże, któryś stworzył drzewo i któryś stworzył owoc drzewa.
Hatikvah.pl
Tu Be'Szwat jest świętem drzew i płodów Ziemi Izraela, nic zatem dziwnego, że w kulinariach świątecznych wykorzystuje się owoce drzew owocowych Izraela. Niekwestionowanym produktem, któy obowiązkowo musi siępojawić w daniach i deserach święta Tu BeSzwat jest migdał, gdyż migdałowiec jest drzewem, któe najwcześniej zakwita w Izraelu, właśnie w okresie święta Tu BeSzwat.
W Warunkach domowych można posadzić pestki egzotycznych owoców. Wyrosną z czasem na piękne drzewka. Co prawda trzeba będzie długo czekać, bo aż około 15-20 lat, aby drzewko, które wyrosło z pestki zaowocowało, ale i tak warto choćby dla ozdoby. Jeśli ktoś ma znajomych, którzy posiadają owocujące drzewka egzotyczne, można pokusić się o posadzenie szczepki. Drzewko wyrosłe z takiej szczepki pobranej z drzewa owocującego, szybciej wyda owoce. Cytrusy: etrog, pomarańcza, cytryna- warto je posadzić, gdyż bardzo ładnie wyglądają, nawet jeśli nie owocują. Liście cytrusów mają bardzo przyjemny zapach, będą więc pełnić rolę aromatoterapii. Pestkę cytrusa, który wybraliśmy do posadzenia, trzeba przechować kilka dni z dala od źródeł światłą, w czymś przewiewnym np w pudełku po zapałkach- do lekkiego wysuszenia., nastepnie włożyć w ziemię. Przed włożeniem w ziemię, można ją delikatnie naciąć żyletką z wierzchu. W doniczce na sam spód kładziemy nieco żwirku pochłaniającego wilgoć, aby pomóc roślinie utrzymać optymalny stan wilgoci. Doniczkę można przykryć torebką foliową (mini szklarnia), aby roślinka miała dobre warunki do wykiełkowania., ale trzeba zrobic kilka dziurek aby zapewnić wentylacje, by nie doszło do przegnicia. Stawiamy blisko okna, gdyż cytrusy lubią światło. Z nasionami pozostałych owoców czynimy podobnie jak z pestkami cytrusowców. Jednak, jesli chcemy posadzić mango, pestkę mango nalezy namaczać w ciepłej wodzie około 24 godziny przed posadzeniem. Wsadzamy ją w ziemię do połowy, szpiczatym końcem do góry.
A poniżej zdjęcia moich cytrusów wychodowanych w domowej donicy: Mandarynka- zaszczepiona od ogrodnika
 Pąki kwiatowe szczepionej cytryny
 kwiat cytryny
poniżej cytrus posadzony z pestki
|
po opadnięciu kwiatu pozostają zaczątki owocków. Ale młodziutka mandarynka, która ma giętke gałązki nie utrzyma owocu, dlatego z czasem zrzuci te owocki nie pozwalając im dojrzeć. Z czasem jednak zawiąże się pieerwszy dorodny owoc.
